در آزمایشگاهها، واژهٔ سمپلر به معنی دستگاه یا ابزاری است که برای برداشت نمونه از یک ماده، محیط، یا جریان (مایع، گاز، جامد، خاک و...) استفاده میشود.
به بیان ساده:
سمپلر آزمایشگاهی = وسیلهای برای جمعآوری نمونه بهصورت دقیق، تمیز و کنترلشده جهت انجام آزمایشها.
انواع سمپلر آزمایشگاهی بر اساس نوع نمونه
1. سمپلر مایعات
رایجترین نوع در آزمایشگاههای شیمی، زیستشناسی، پزشکی و صنایع غذایی.
نمونه را از بطری، لوله یا مخزن برمیدارد.
معمولاً پیپت یا مایکروپیپت هم نوعی سمپلر دستی محسوب میشود.
انواع:
سمپلر دستی (مانند میکروپیپتهای تککاناله یا چندکاناله)
سمپلر خودکار (در دستگاههای آنالیزور یا کروماتوگرافی)
2. سمپلر گاز
برای جمعآوری گازها از هوا، دودکش، یا سیستمهای صنعتی استفاده میشود.
ممکن است از پمپهای مکش، سرنگهای گازی یا کیسههای مخصوص استفاده کند.
3. سمپلر خاک یا جامد
برای برداشت نمونه از خاک، پودر، دانه، یا مواد جامد استفاده میشود.
ابزارهایی مانند متهٔ نمونهبردار یا قاشقکهای استریل به کار میروند.
4. سمپلر خودکار
در دستگاههایی مثل HPLC، GC، ICP، AAS و غیره نصب میشود.
کارش تزریق خودکار نمونهها به دستگاه با دقت بالا است.
مزایا: دقت، تکرارپذیری، صرفهجویی در زمان و جلوگیری از خطای انسانی.
ویژگیهای مهم سمپلر خوب:
دقت در حجم نمونهبرداری
جلوگیری از آلودگی یا تبخیر
مقاومت شیمیایی در برابر محلولها
سهولت شستوشو یا تعویض نوک (در پیپتها)