هیدرومتر مخصوص سوخت و گازوئیل، ابزاری است که برای اندازهگیری چگالی (جرم مخصوص) انواع سوختهای نفتی مانند بنزین، گازوئیل، نفت سفید و روغنها به کار میرود.
چگالی سوخت یکی از شاخصهای مهم در کنترل کیفیت، شناسایی خلوص و تشخیص تقلب یا اختلاط سوختها است.
ساختار و طرز کار
هیدرومتر سوخت از نظر شکل ظاهری شبیه سایر هیدرومترهاست و معمولاً شامل سه بخش است:
1. مخزن شیشهای بلند (لوله مدرج)
2. وزنه در انتها برای حفظ تعادل و شناوری قائم
3. درجهبندی روی بدنه که چگالی مایع را مستقیماً نشان میدهد
کار آن بر پایهی قانون ارشمیدس است:
وقتی هیدرومتر در مایع قرار میگیرد، میزان فرو رفتن آن بستگی به چگالی مایع دارد.
اگر سوخت سنگینتر (چگالتر) باشد، هیدرومتر کمتر فرو میرود.
اگر سوخت سبکتر باشد، هیدرومتر بیشتر فرو میرود.
نحوه استفاده
1. مقداری از سوخت (بنزین یا گازوئیل) را در استوانه مدرج شیشهای تمیز بریزید.
2. هیدرومتر را بهآرامی درون مایع قرار دهید تا شناور شود.
3. عددی را که سطح مایع با خط درجه برخورد دارد، بخوانید (معمولاً در دمای ۱۵°C معیار است).
محدوده چگالی سوختها (در دمای ۱۵°C)
نوع سوخت چگالی معمولی (kg/m³) چگالی معادل (g/cm³)
بنزین 720 – 780 0.72 – 0.78
گازوئیل 820 – 860 0.82 – 0.86
نفت سفید 780 – 820 0.78 – 0.82
روغن موتور 870 – 950 0.87 – 0.95
کاربردهای هیدرومتر سوخت
کنترل کیفیت سوخت در پالایشگاهها و پمپبنزینها
تشخیص تقلب در سوخت (مثلاً مخلوطکردن بنزین با حلال یا نفت)
تعیین درجه API در صنایع نفت
بررسی تغییر چگالی در حمل و ذخیرهسازی سوخت